Wat zijn jouw keien?

Ken je dat? Het gevoel dat je heel druk bent met van alles en nog wat. En toch voel je je aan het eind van een lange werkdag niet tevreden. Je gaat uitgeput naar huis, vraagt je af waarom het werk je zoveel energie kost en wat je nou eigenlijk hebt bereikt.

Kees vroeg zich dat ook af. Hij dacht dat hij wel baat zou kunnen hebben bij time-management. Met die vraag kwam hij bij mij terecht. Ik vertelde hem het verhaal van de 'grote keien metafoor'. Ik weet niet precies waar dit verhaal vandaan komt, maar het wordt onder andere beschreven door Stephen Covey in zijn boek "Prioriteiten".

Zo gaat het verhaal: Er was eens een natuurkunde leraar die zijn leerlingen wilde onderwijzen over tijd. Hij reikte onder de tafel en haalde een grote glazen pot te voorschijn. Hij plaatste deze op de tafel naast een schaal met enkele vuistgrote stenen. Hij deed een steen in de pot... nog een... en nog een. Hij stopte de pot helemaal vol. Toen vroeg hij: "Is de pot vol?" Iedereen keek naar de pot en allen antwoordden bevestigend. Hij knikte even, reikte weer onder de tafel en haalde een emmer met grind te voorschijn. Hij deed wat grind in de pot, schudde deze en het grind verdeelde zich over de open ruimte tussen de stenen. De instructeur vroeg: "Is de pot nu vol?" De leerlingen hadden nu wel door waar hij op aan stuurde en antwoordden: "Waarschijnlijk niet". "Goed zo", zei hij. Hij reikte onder de tafel en pakte een emmer met zand. Hij gooide het zand in de pot en dat vulde de vrije ruimte tussen de stenen en het grind op. Hij keek de leerlingen aan en vroeg: "Is de pot vol?" "Nee", riepen ze allen uit. "Goed zo". Hij pakte een kan met water en begon het water in de pot te gieten. Hij kon er nog ongeveer een kwart liter in kwijt. Toen vroeg hij: "Waar gaat dit over?" Iemand antwoordde: "Tja, er zijn altijd openingen en als je hard genoeg werkt, kun je altijd nog meer zaken in je leven inpassen." "Nee", zei hij, "daar gaat het niet om. Het gaat hierom: als je niet eerst die grote stenen in de pot had gedaan, had je er dan ooit nog eentje in gekregen?"

Kees had, net als veel mensen, last van het "meer-is-beter"- paradigma. Schuiven met acties, zaken uitstellen, steeds proberen meer activiteiten in de beschikbare tijd te passen. Ik vroeg Kees welke activiteiten echt belangrijk voor hem zijn. Welke zijn voor jou van waarde? Ofwel: Wat zijn de keien in jouw leven?

Kees had hier geen idee van. Daarom vroeg ik hem hier thuis over na te denken en zijn belangrijkste waarden op een rijtje te zetten. Ook vroeg ik hem zijn energiebalans in kaart te brengen. Zie jezelf als een oplaadbare batterij. Hou maar eens een week bij wat je energiegevers en –vreters zijn. In het volgende gesprek trokken we samen de conclusie dat de activiteiten die hem energie gaven hem dichter bij zijn waarden brachten en alles wat hem energie kost juist verder er vanaf. Toen Kees eenmaal zijn waarden kende, werd het makkelijker om keuzes te maken en prioriteiten te stellen. Dus niet meer eerst het grind, zand en water, maar de keien eerst!